بیمارستان کودکان بهرامی

تنگی نوک مجرا ( مه آتوس )  

تعاریف:

مجرا لوله ای است که ادرار را از مثانه تخلیه می‌کند. مه‌آتوس انتهای مجرا در آلت واقع شده است. تنگی مه آتوس در کودکان تقریبأ همیشه اکتسابی بوده و به دنبال ختنه در  نوزادی یا شیرخواری دیده می‌شود. تنگی مه آتوس شایع ترین عارضه ختنه است.

تنگی مه آتوس مادرزادی در هیپوسپادیاس ( به پمفلت مربوطه مراجعه نمایید) مشاهده می‌گردد. تنگی مه‌آتوس در هرسنی از دوران کودکی دیده شده، ولی در 3 تا 7 سالگی شایعتر است. علل احتمالی آن شامل تحریک نوک مجرا در اثر تماس با پوشک به دنبال ختنه و آسیب سرخرگ خونرسان ( فرنولار ) به نوک مجرا در حین ختنه می‌باشد. 

علایم:

علایم شامل موارد ذیل است:

• انحراف جریان ادرار به سمت بالا یا طرفین
• جریان ادرار پرسرعت و باریک
• طول کشیدن مدت تخلیه ادرار
• پاشیدن ادرار
• درد آلت در شروع ادرار کردن
• زور زدن برای ادرار کردن
• باریکی مه آتوس درحین معاینه، به نحوی که نمای شبیه سر سنجاق دارد
• تحریک، اسکار، تورم مه آتوس
• خونریزی درپایان ادرار کردن، به صورت یک قطره خون بر روی مه آتوس
• بی اختیاری ادراری ( روز یا شب ) 

ارزیابی:

ارزیابی مشتمل بر آزمایش کامل ادرار، کشت ادرار و سونوگرافی از کلیه، مثانه و باقیمانده ادراری است. در صورت غیرطبیعی بودن هر یک از موارد فوق، به ارزیابی تکمیلی، نظیر عکس مثانه در حال ادرار کردن، نیاز است. 

درمان:

 درمان آن انجام  مه‌آتوتومی  به کمک برش جراحی است، که می‌تواند تحت بیهوشی عمومی یا بیحسی موضعی انجام شود.برخی جراحان به دنبال مه‌آتوتومی لبه های مجرا را با نخ قابل جذب بخیه می‌زنند.  خونریزی به دنبال مه‌آتوتومی نادر است، ومعمولأ توسط فشار مستقیم کنترل می‌شود.

مراقبت پس از عمل :

دوره نقاهت کوتاه و 1 تا 2 روز است، و طی این مدت کودک مختصری ناراحتی و سوزش احساس می‌کند. مصرف مایعات موجب بهبود علایم میگردد. چنانچه سوزش ادرار منجر به احتباس ادرار گردد، توصیه به قرار دادن کودک در وان آب گرم می‌شود. عود تنگی به دنبال مه آتوتومی به ندرت رخ می‌دهد، و تا سه ماه پس از جراحی توصیه به پیگیری می‌گردد. استفاده از پماد جنتامایسین  چشمی و جدا کردن لبه های نوک مجرا با دست طی هفته اول در راستای کاهش احتمال عود توصیه می‌شود. کودک بلافاصله پس از مه آتوتومی می‌تواند استحمام کند. به دنبال ترخیص کودک محدودیت ندارد. کودک طی چند روز به زندگی طبیعی خود بازمی‌گردد.

پیشگیری:

اگر شیرخوار شما اخیرأ ختنه شده است، سعی نمایید پوشک خشک و تمیز باشد. از تماس آلت تازه ختنه شده با مواد محرک پرهیز نمایید. بهتر است نوک آلت پس از ختنه تا مدتی مرتباً چرب شود. مصرف مایعات زیاد جهت رقیق شدن ادرار توصیه می‌گردد. همچنین عدم استفاده از پوشک در چند روز اول پس از ختنه می‌تواند کمک کننده باشد.