بیمارستان کودکان بهرامی

 

VCUG(وی سی یو جی)

بررسی تشخیصی دستگاه ادراری تحتانی در حین ادرار کردن با استفاده از اشعه ایکس می‌باشد.
در این روش تصویر برداری از فلورسکوپی (وسیله تصویر برداری جهت دیدن درون بدن با اشعهx) و ماده حاجب (جهت پروخالی نمودن مثانه) استفاده می‌گردد.
این روش جهت بررسی بازگشت یا ریفلاکس ادراری [که ورود غیر طبیعی ادرار از مثانه به سمت کلیه‌ها و یا میز راه (لوله بین مثانه و کلیه)] می‌باشد، اختلالات مادرزادی دستگاه ادراری و پیگیری عفونت ادراری خصوصاً در پسران کاربرد دارد. بازگشت ادراری از علل مهم تخریب کلیه و عوارض دیررس نظیر نارسایی کلیه، فشار خون و کوچک شدن کلیه می‌باشد. زمینه خانوادگی و سن پایین‌تر خردسالان احتمال بروز ریفلاکس ادراری را بیشتر می‌کند. بنابراین انتخاب صحیح بیمار در انجام VCUG  و پیگیری مداوم ایشان توسط پزشک معالج در حفظ سلامت کلیه‌های کودک اهمیت به سزایی دارد.

روش انجام کار در VCUG

والدین کودک را همراهی نموده و بر روی تخت رادیولوژی قرار داده و در تمام مدت انجام کار (متوسط 30 دقیقه) در کنار فرزند با پوشیدن روپوش سربی حضور دارند تا موجب آرامش‌بخشی به کودک بیدار و هوشیار خود شده و به توضیحات کارشناس رادیولوژی و پزشک رادیولوژیست توجه نمایند. لباس زیر یا پوشک خردسالان باید درآورده شود. خردسالان برای بی‌حرکت ماندن برروی تخت ممکن است با پارچه یا پتو یا کیسه شن ثابت نگه داشته شوند.پزشک رادیولوژیست و یا دستیار ایشان بعد از تمیز کردن ناحیه تناسلی به روش استریل، با استفاده از ژل، سوند را از مسیر مجرای ادراری به داخل مثانه عبور داده و محل سوند با چسب بر روی پوست ثابت می‌گردد و سپس مثانه با ماده حاجب پر می‌شود و کودک تشویق به ادرار کردن شده و همزمان با استفاده از فلورسکوپی و دستگاه تولید اشعه ایکس، تصاویر علاوه بر رویت بر روی صفحه شبیه به تلویزیون، بر روی فیلم نیز ثبت می‌گردد. پس از کنترل نمودن فیلم‌ها و اطمینان از کامل بودن بررسی تشخیصی، سوند ادراری خارج می‌شود.

ملاحظات:

بعضی از کودکان خردسال در زمان بی‌حرکتی ممکن است کمی بترسند. در زمان استفاده از محلول ضدعفونی جهت تمیز کردن ممکن است احساس سردی به کودک دست بدهد. در زمان عبور سوند ممکن است احساس ناخوشایندی به کودک دست بدهد. حضور فعال والدین و آرامش دهی به کودک موثر می‌باشد.در کودکان بزرگتر ممکن است از ژل بیحس کننده مجرای ادرار به میزان فراوان و یا به ندرت مسکن استفاده گردد.

اشعه ایکس مورد استفاده در آزمونهای تشخیصی در صورت انتخاب صحیح بیمار جهت ضرورت انجام تست و رعایت اصول پرتوگیری معمولاً عوارض مهم ندارد و منفعت تشخیص صحیح با این روشها به خطرات احتمالی آن بسیار بیشتر می‌باشد جهت اطلاعات بیشتر در مورد نکات ایمنی و میزان پرتوگیری با اشعه می‌توانید به سایت www.RadiologyInfo.org/en/safety/ مراجعه نمایید.

مزایای استفاده از VCUG و روش‌های جایگزین

VCUG با ارائه اطلاعات دقیق و با ارزش به پزشکان درتشخیص و درمان بیماریهای دستگاه ادراری کمک نموده و در نتیجه با انجام به موقع آن از تخریب کلیه‌ها جلوگیری می‌گردد.

VCUG اغلب می‌تواند اطلاعات کافی برای هدایت درمان بیمار با تجویز دارو و یا جراحی و افتراق از موارد بدون نیاز به درمان بدهد.

اطلاعات به دست آمده از VCUG معمولاً اختصاصی بوده و با روشهای دیگر تشخیصی نظیر سونوگرافی، سی تی اسکن و یا MRI قابل جایگزینی نیست.

اسکن هسته‌ای (RCN) با وجود پرتوگیری کمتر و دقت بیشتر جایگزین خوبی خصوصاً در دختر بچه‌ها می‌باشد هرچند که اطلاعاتی در مورد مجرای ادرار و جزئیات کار نمی‌دهد.

بعد از انجام آزمون هیچ گونه تابشی از اشعه ایکس در بدن بیمار باقی نمی‌ماند. (در مقایسه با روشهای پزشکی هسته‌ای). این روش نیازی به آمادگی ندارد.

آمادگی‌های لازم جهت انجام VCUG (وی سی یو جی)

والدین گرامی لطفاً روز انجام VCUG، پس از تهیه اقلام زیر از داروخانه بیمارستان، در ساعت مقرر مراجعه نمایید.

1- آمپول اوروگرافین 76%  به تعداد......................... (نوع دارو و تعداد آن را از مسئول پذیرش رادیولوژی سوال کنید.)

2- سرم نرمال سالین 500 سی سی یک عدد

3- ست سرم یک عدد

4- دستکش استریل شماره 8 یک جفت

5- سرنگ 20 سی سی یک عدد

6- سوند نلاتون شماره

7- یک‌عدد زیرانداز

8- جهت انجام VCUG حضور دو نفر همراه کودک لازم است.( حضور پدر یا فرد دارای حضانت جهت اخذ رضایت آگاهانه الزامی است )

9- یک دست لباس اضافی راحتی جهت کودک

به موارد زیر توجه شود

 1- آنتی بیوتیک طبق دستور پزشک معالج از قبل از مراجعه استفاده شود.

2- اگر بیمار از داروی خاص استفاده می کند ویا به ماده حاجب حساسیت دارد ،پزشک را در جریان قرار دهید.

3- چنانچه کودک عفونت حاد ادراری وعفونت درمان نشده دارد قبلاً پزشک رادیولوژیست را آگاه نماید.

4- ارائه سوابق بیماری و مدارک پزشکی نظیر خلاصه پرونده، سونوگرافی، اسکن پزشکی هسته‌ای و.... جهت انجامVCUG، به پزشک رادیولوژی ضروری است.

ورود افراد باردار به همراه کودک در اتاق رادیولوژی خطرناک و ممنوع است.