بیمارستان کودکان بهرامی

مگاکولون مادرزادی یا هیرشپرونگ

هیرشپرونگ یک ناهنجاری مادرزادی می باشد که در آن قسمتی از روده فاقد سلول عصبی بوده در نتیجه در این قسمت ها حرکت دودی وجود ندارد و محتویات روده قبل از این مناطق جمع شده و شکم دچار نفخ پیشرونده می گردد. این بیماری در پسرها 4 برابر بیشتر است بخش بدون عصب می تواند شامل مقعد ـ روده بزرگ و حتی قسمتی از روده باریک (کوچک) باشد.

 علائم:

در شیرخواران شامل: نارسایی و عدم دفع مدفوع (مکونیوم) در 48 ساعت بعد از تولد، عدم تمایل به خوردن شیر ـ و کمبود وزن.

در کودکان بزرگتر شامل: یبوست مزمن، دفع مدفوع نواری و بدبو

تشخیص: براساس علائم سابقه یبوست مزمن

تدابیر درمانی: شامل انجام عمل جراحی و ایجاد مجرای شکمی می باشد.

 دهانه یا مجرایی که توسط جراحی روی جدار شکم ایجاد می گردد، که در بیماری هیرشپرونگ به علت خارج کردن روده بزرگ (کولون) کلستومی نامیده شده و از طریق آن تخلیه مدفوع صورت می گیرد. مکستوی به رنگ قرمز و دارای بافتی شبیه غشا مخاطی دهان می باشد و از آنجائی که هیچ عصبی ندارد هنگام لمس دردناک نمی باشد و شکل آن به صورت گرد یا بیضی و قطر آن حدود cm6ـ2 و کمی برجسته تر از پوست است.

انواع کیسه کلستومی: 1ـ یک تکه (ته باز، ته بسته)

2ـ دو تکه (مخصوص کودکان)

در کودکان زیر 4 سال باید از کیسه یک تکه و قابل تخلیه استفاده شود زیرا پوست آنها ظریف و مدفوعشان شل می‌باشد و تعویض کیسه هر 2ـ3 روز یکبار کفایت می‌نماید. از 4 سالگی به بعد نوع 2 تکه مورد استفاده قرار می گیرد.

نکاتی در مورد کلستومی: 

• معمولاً نیاز به تغذیه خاص نمی باشد ولی بهتر است پروتئین و ویتامین c بلافاصله بعد از عمل در مواد غذایی وجود داشته باشد.
• سه وعده غذایی به طور منظم مصرف گردد (اعتدال رعایت شود).
• آب فراوان مصرف شود (لیوان 8ـ6) در روز.
• غذا به خوبی جویده شود.
• موادی که مدفوع را شل می نماید شامل: آب پرتقال تازه، کمپوت هلو، برگه آلو و زردآلو و ...
• موادی که تولید گاز می نماید شامل: نوشابه گازدار، دوغ، آدامس، حبوبات و ...
• موادی که مدفوع را سفت می نماید شامل: موز ـ سیب زمینی ـ برنج ـ نان و ...
• آب خیلی گرم جهت شستشوی کلستومی خطرناک است.
• کلستومی حس ندارد بنابراین از فشار و زدن ضربه به آن خودداری کنید.
• از کشیدن اشیاء و نیز دستمال زبر بر روی آن اجتناب کنید.
• توجه داشته باشید که از داخل کیسه عفونت به خارج انتقال نمی یابد.
• هرگونه حرکات ورزشی حتی ورزش های آبی با کلستومی بلامانع می باشد.
• از تعویض مکرر کیسه بپرهیزید.
• کیسه رابه آرامی جدا کنید و از کندن یکباره آن خودداری نمائید.
• قبل از چسباندن کیسه جدید پوست اطراف آن را تمیز و خشک کنید.
• برای پاک کردن پوست از آب ولرم و پارچه نرم استفاده کنید.
• جهت محافظت پوست اطراف کلستومی از لوسیون کامفیل استفاده نمائید.
• جهت جلوگیری از عوارض پوستی و ترمیم زخم کرم کامفیل استفاده نموده در صورت در دسترس نبودن محصولات ذکر شده پماد اکسیددوزنگ مصرف نمائید.
• با توجه به موارد ذکر شده مراقبت از کلستومی دشوار و غیرپیچیده نمی باشد و مدفوع خارج شده همانند خروج مدفوع از مقعد می باشد.

در صورت مشاهده مواردی همانند:

 خونریزی، فرو رفتن کلستومی ، برآمدگی اطراف کلستومی (فتق) و افتادگی کلستومی در حفظ خونسردی و آرامش به پزشک مراجعه نمائید.

خود مراقبتی در بیمارستان:

در صورتیکه پوست اطراف کلستومی زخم داشت یا علائم عفونت مثل قرمزی و تورم غیر طبیعی اطراف زخم، تورم، ترشح چرکی و تب کردن در کودک یا درد در ناحیه کلستومی شدید بلافاصله به پرستار اطلاع دهید.