بیمارستان کودکان بهرامی

 

هرنی (فتق)

فتق عبارت از بیرون زدگی یک  عضو از درون سوراخ موجود در دیواره  حفره‌ای که آن عضو در آن قرار دارد و خیلی اوقات این عضو بیرون آمده خودبه‌خود و یا با حرکاتی سر جای خود باز می‌گردد. در صورت غیر قابل جا انداختن فتق گیر افتاده نامیده می‌شود. و اگر عضو گیر افتاده اختلال خونرسانی پیدا کند، فتق اختناق یافته نامیده می‌شود.

شایعترین محل ایجاد فتق در اطفال در نقاط زیر می باشد: یکی در ناحیه کشاله ران و دیگری در ناحیه ناف که به اولی فتق اینگوئینال و به دومی فتق نافی گویند. فتق اینگوئینال یکی از شایعترین فتق ها بوده و 80درصد اعمال جراحی در مورد فتق را به خود اختصاص می دهد و شایعترین عمل جراحی اطفال می باشد.

علل فتق

معمولاً علت مشخصی برای فتق وجود ندارد،گرچه در بزرگسالان گاهی با بلند کردن اجسام سنگین همراه است. فتقها ممکن است در شیرخواران و کودکان وجود داشته باشد.وقتی پوشش اطراف اورگانهای داخل شکم در دورۀ جنینی بطور مناسبی بسته نشده باشد فتق شکمی ایجاد می شود. یک هرنی می تواند در ماههای اول بعد از تولد به دلیل ضعفی که در عضلات شکم وجود دارد، اتفاق بیافتد

شانس ایجاد فتق در افرادی که مشکلات زیر را دارند بیشتر است

 سابقۀ خانوادگی فتق، فیبروز کیستیک، رشد غیر عادی مفصل ران ، بیضه های نزول نیافته، ناهنجاری در مجرای ادراری ، یبوست مزمن، فشار حین اجابت مزاج

 فتق اینگوئینال در موارد زیر رخ می دهد

در اطفال در هر سنی می تواند رخ دهد، اما بیشترین شیوع در اوایل کودکی و شیرخواری می باشد.

در 3 درصد از تمام کودکان

بیشتر در کودکان نارس

در پسر ان به مراتب بیشتر از دختران

در ناحیه کشاله ران راست بیشتر از سمت چپ، اما در هر دو طرف هم می تواند اتفاق بیافتد.

 علامت های هرنی اینگوئینال

 هرنی ها معمولا در نوزادی رخ می دهند اما ممکن است در چند هفته الی تا چند ماه اول به دلیل خالی بودن کیسه فتق هیچگونه علامت جسمی نداشته باشد. تقلا کردن و گریه کردن علت هرنی نیست اگر چه هر عاملی که فشار داخل شکم را افزایش دهد می تواند با راندن احشاء بطرف کیسه فتق  هرنی را بزرگتر و برجسته تر نماید. هرنی اینگوئینال به مانند یک تورم یا برامدگی در کشاله ران یا در اسکروتوم ظاهر می شود این برامدگی در زمان گریه کودک و در کودک بزرگتر با ایستادن یا خم شدن ممکن است بیشتر نمایان شود همچنین در زمان ارام بودن کودک، دراز کشیدن یا با وارد آوردن فشار آهسته ممکن است به عقب برگردد و یا کوچکتر شود

هرنی نافی در موارد زیر رخ می دهد:

• در حدود 10 درصد از تمام  کودکان
• بیشتر در کودکان نژاد آفریقایی- امریکایی
• در دخترها بیشتر از پسرها
• بیشتر در شیرخواران نارس
• در کودکان با سندرم داون Down Syndrome

هرنی نافی از نظر اندازه سایز فتق بین 1 تا 3 سانتیمتر  متغیر می باشد

 علامت های هرنی نافی:

هرنی نافی به مانند یک تورم یا برامدگی در ناحیه ناف ظاهر می شود و تورم و برامدگی در زمان گریه طفل برجسته تر و مشخصتر می گردد و در زمان ارام بودن و یا دراز کشیدن بچه کوچکتر شده و یا حتی ممکن است محو گردد. معمولا درد وجود ندارد.

 در موارد زیر با پزشک تماس بگیرید اگر:

• دارای فتق هستید و محتویات آن را نمی توان با فشار کم وارد شکم نمود.
• دچار تهوع،استفراغ یا تب همراه با فتق هستید.
• فتق به رنگ قرمز،صورتی،تیره درآمده یا تغییر رنگ داده است.
• دارای درد کشاله ران،تورم یا برآمدگی هستید.
• فتق نافی به خودی خود تا سن ۵ سالگی کودکتان بهبود نیابد.

درمان

در اکثر موارد تا سن 4 سالگی هرنی بهبود می یابد در سایر موارد در اولین فرصت باید جراحی انجام شود.

در صورتیکه به درمان جراحی نیاز باشد شب قبل بیمار در بیمارستان بستری شده و آزمایشات لازم انجام می شود. از حدود 4 ساعت قبل از عمل کودک دیگر چیزی نمی خورد و برای او سرم وصل می شود. بعد از عمل جراحی در بخش جراحی  علائم حیاتی بیمار و همچنین پانسمان ناحیه عمل توسط پرستارچک می شود. بعد از رفع کامل اثرات بیهوشی از مایعات خوراکی با احتیاط استفاده می شود . در صورت تحمل خوراکی و نداشتن تهوع و استفراغ و مشکلات دیگر روز بعد از عمل جراحی با ویزیت پزشک بیمار مرخص است. در صورتی که فتق از نوع حبس شده یا مختنق بوده حداقل بمدت 24 ساعت نباید ترخیص شود.

خود مراقبتی در بیمارستان:

در صورتیکه متوجه درد و بیقراری و مشاهده تورم و سفتی در محل فتق کودک شدید قبل از هر اقدامی بلافاصله به پرستار اطلاع دهید.

در صورت استفراغ کودک را به پهلو خوابانده و به پرستار اطلاع دهید.

آموزش زمان ترخیص

• خشک و تمیز نگه داشتن ناحیه عمل،
• عدم تماس پوشک بچه با پانسمان جراحی و تعویض مکرر آن برای پیشگیری از عفونت، محل عمل با پانسمان پوشیده شده و 2-1 روز بعد از عمل پانسمان برداشته می شود.
• ممانعت از فعالیت فیزیکی سنگین توسط کودکان بزرگتر  به مدت  دو تا سه هفته پس از جراحی.
• مراجعه به پزشک هفته بعد از جراحی 
• حمام اسفنجی به جای وان بمدت یک هفته پس از عمل

 جراحی فتق غالباً بدون عارضه است