به گزارش روابط عمومی بیمارستان فوق تخصصی کودکان بهرامی دانشگاه علوم پزشکی تهران؛ با آغاز فصل پاییز، بازگشایی مدارس و افزایش شیوع عفونت‌ های تنفسی فصلی، توجه به علائم هشداردهنده حملات آسم در کودکان و رعایت اصول پیشگیری و کنترل این بیماری اهمیت ویژه‌ای دارد.
دکتر پریسا آشورنیا فوق تخصص آسم و آلرژی کودکان در این خصوص توضیحاتی ارائه می دهد.
آسم، بیماری التهابی مزمن راه‌های هوایی است که موجب افزایش حساسیت مجاری تنفسی به محرک‌های محیطی می‌شود. این بیماری می‌تواند با علائمی همچون سرفه‌های مکرر، خس‌خس سینه و تنگی نفس بروز کند؛ علائمی که بسته به سن کودک ممکن است به شکل‌های متفاوتی ظاهر شوند.
در شیرخواران و کودکان خردسال، بی‌قراری و افزایش تلاش برای تنفس، از جمله استفاده از عضلات فرعی تنفسی و فرورفتگی فضاهای بین دنده‌ای، می‌تواند از نشانه‌های اختلال در تنفس باشد. در کودکان بزرگ‌تر نیز احساس سنگینی در قفسه سینه یا ناتوانی در کشیدن نفس عمیق ممکن است از علائم حمله آسم باشد.
 توجه به این نشانه‌ها و تشخیص به‌ موقع علائم هشداردهنده، نقش مهمی در پیشگیری از تشدید بیماری دارد. عفونت‌های تنفسی؛ از محرک‌های شایع حملات آسم عفونت‌های تنفسی از شایع‌ترین عوامل تحریک‌کننده حملات آسم هستند.
به همین دلیل، در فصل پاییز و زمستان، حتی در کودکانی که بیماری آن‌ها تحت کنترل است، مدیریت درمان اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
کاهش تدریجی داروهای کنترل‌کننده آسم باید با نظر پزشک انجام شود و در برخی بیماران، حفظ درمان نگهدارنده با حداقل دوز مؤثر ضروری است. قطع خودسرانه اسپری‌های تنفسی می‌تواند خطر تشدید علائم را افزایش دهد. پیگیری پس از حمله آسم را جدی بگیریم کودکانی که به دلیل حمله آسم در بیمارستان بستری می‌شوند یا چند ساعت در بخش اورژانس تحت نظر قرار می‌گیرند، باید پس از ترخیص، ویزیت پیگیری داشته باشند.
زمان این ویزیت با توجه به شدت حمله، سن کودک و شرایط خانواده تعیین می‌شود؛ با این حال، انجام نخستین ویزیت پیگیری در یک تا دو هفته نخست، در بسیاری از موارد توصیه می‌شود. در این مراجعات، آموزش نحوه صحیح استفاده از اسپری‌های تنفسی به کودک و خانواده و یادآوری راهکارهای کنترل محرک‌های محیطی، از اقدامات ضروری برای بهبود کنترل بیماری و کاهش احتمال حملات مجدد است.
محرک‌های محیطی؛ عامل پنهان در تشدید آسم در فصل پاییز و زمستان، افزایش رطوبت در برخی محیط‌ها می‌تواند زمینه رشد کپک‌ها را فراهم کند. سرویس‌های بهداشتی، پشت شوفاژها و دیوارهای نم‌زده از جمله محل‌هایی هستند که باید از نظر وجود رطوبت و کپک بررسی شوند؛ زیرا مواجهه با این عوامل ممکن است به تشدید علائم و دشوارتر شدن کنترل آسم منجر شود.
حیوانات خانگی، پرندگان و انواع دود نیز از دیگر محرک‌های احتمالی این بیماری هستند. گاهی کودک مستقیماً با حیوان خانگی تماس ندارد، اما ممکن است از طریق لباس یا وسایل مدرسه دوستان خود در معرض مواد حساسیت‌زای حیوانات، مانند موی گربه و سایر ذرات آلرژی‌زا، قرار گیرد.
توجه به این جزئیات در ارزیابی کودکانی که با وجود مصرف صحیح داروها همچنان علائم کنترل‌نشده دارند، اهمیت دارد. هر عفونت تنفسی به آنتی‌بیوتیک نیاز ندارد بخش عمده‌ای از عفونت‌های تنفسی شایع، منشأ ویروسی دارند و مصرف آنتی‌بیوتیک در این موارد کمکی به درمان نمی‌کند.
در بسیاری از موارد، مراقبت‌های حمایتی شامل مصرف مایعات کافی، استراحت و استفاده از داروهای تب‌بر متناسب با سن و وزن کودک، در صورت نیاز، برای کنترل علائم سرماخوردگی کافی است. با توجه به اهمیت پیشگیری از حملات آسم در کودکان، رعایت منظم برنامه درمانی تجویزشده، پرهیز از مواجهه با محرک‌های محیطی، آموزش صحیح استفاده از اسپری‌های تنفسی و پیگیری پزشکی پس از حمله، از اقدامات مؤثر در کنترل این بیماری به شمار می‌روند.